Türkiye’de 5G ne kadar hızlı olacak? Gerçekte kaç Mbps göreceğiz?
5 min readTürkiye’de 5G için geri sayım başladı. İhaleye açılacak 5G frekanslarına göre gerçekte kaç Mbps download ve upload hızları göreceğiz?
Türkiye’de 5G ihalesinde açık artırmaya sunulacak frekanslar açıklandı. Türkiye’de 5G için 700 MHz FDD ve 3.5 GHz TDD frekansları kullanılacak. 5G’nin en hızlı frekansı olan mmWave frekansı ihaleye açılmayacak. 5G ihalesi bu yıl içerisinde yapılacak ve 2026 yılında 5G kullanıma sunulacak.
5G ile teorik olarak 10 Gbps hıza ulaşılabiliyor ancak gerçek kullanımda çok daha düşük hızlar görülüyor. Onlarca ülkede 5 yıla yakın süredir 5G hizmeti sunuluyor. 5G ilk olarak 2019 yılında Güney Kore’de, 2020 yılında ise ABD ve Avrupa kullanıma sunuldu. Günümüzde ise 74 ülkede 169 operatör tarafından 5G hizmeti veriliyor. 5G’nin ne kadar hız sunacağı konusunda elimizde epey veri mevcut. Türkiye’de ihaleye açılacak 700 Mhz ve 3.5 GHz frekansları ile gerçek kullanımda ne kadar hız elde edeceğiz? En hızlı frekans neden ihaleye açılmadı? Gelin yakından bakalım.
5G ihalesine açılacak frekanslar ve bant genişlikleri
5G ihalesinde 700 MHz ve 3.5 GHz frekanslarının 2×10, 1×80 ve 1×20 bant genişlikleri seçenekleriyle ihaleye açıldığını görüyoruz. İhaleye açılan 700 MHz frekansı çok geniş kapsama alanı sunuyor ancak düşük hız veriyor. 3.5 GHz frekansı ise yüksek hız sunuyor fakat kapsama alanı daha düşük. Operatörler kırsal alanlarda 700 Mhz frekansını, kentsel alanlarda ise 3.5 Ghz frekansını kullanarak 5G şebekesi sağlayacak. 5G’nin yüksek hızının ve düşük gecikme özelliklerinin hissedileceği asıl frekans 3.5 Ghz frekansı olacak. En hızlı 5G frekansı olan mmWave frekansı ise Türkiye’de kullanıma açılmayacak.
| Özellik | 700 MHz (2×10 MHz FDD) | 3.5 GHz (80 MHz TDD) | 3.5 GHz (100 MHz TDD) |
|---|---|---|---|
| Bant Genişliği | 20 MHz (2×10 FDD) | 80 MHz | 80+20 MHz (NR-CA ile) |
| Teorik Download Hızı | ~90–100 Mbps (2×2 MIMO) ~150–180 Mbps (4×4 MIMO) | ~800–1000 Mbps | ~1000–1400 Mbps |
| Gerçek Download Hızı | 40–100 Mbps | 300–700 Mbps | 400–1200 Mbps |
| Gerçek Upload Hızı | 10–25 Mbps | 40–120 Mbps | 50–150 Mbps |
| Kapsama Alanı | Çok geniş (kırsal, bina içi) | Orta (şehir içi) 1–2 km | Daha dar (şehir merkezi) 500 m–1 km |
| Gecikme (Latency) | 15–25 ms | 8–15 ms | 8–12 ms |
| Nerede Kullanılacak? | Köy, kırsal, dağlık bölgeler | Şehiriçi bölgeler | Kalabalık şehiriçi noktalar |
Operatörler arasında ne kadar hız farkı olacak?
İhaleye açılacak frekanslar ve bant genişlikleri ile ilgili tabloya bakarak ihale sonucu hakkında birkaç çıkarımda bulunabiliriz. Bu tabloya göre tüm operatörlere 5G’nin ana frekansı olan 3.5 GHz frekansında en az 80 MHz kanal genişliği verilmeye çalışıldığını görüyoruz. Kalan 20 MHz bant genişliği ise operatörler tarafından 5G’nin NR-CA özelliği için kullanılacak. Bu özellik sayesinde 80 ve 20 MHz bant genişlikleri birleştirilerek 100 MHz bant genişliği elde edilecek ve 1 Gbps hızlara ulaşılacak. İhalede bir sürpriz olmazsa tüm operatörler 3.5 GHz’in en az 80 MHz bant genişliğini kullanarak ortalama 700 Mbps hız verebilecek. İhalede daha bonkör davranan operatör/operatörler ise 3.5 GHz frekansında 100 MHz kanal genişliğinde ortalama 1.000 Mbps (1 Gbps), en iyi durumda ise 1.2 Gbps’e varan hızlar verebilecek.
Kırsal alanlarda kullanılacak 700 MHz frekansında ise yalnızca 2×10 bantgenişliği seçeneğini görüyoruz. Bu da üç operatörün kırsal alanlarda 700 MHz ile aynı hızları vereceği anlamına geliyor. Kullanıcılar 40-80 Mbps hız alacak. Kırsal alanda operatörler arasında bariz hız farkı olmayacak fakat kentsal alanda 500 Mbps’e varan hız farkları yaşanabilecek.
5G ile kentsel bölgelerde ne kadar hız alınacak?
3.5 Ghz frekansı 5G’nin ana frekansı olacak. Kentsel alanlarda yaşayanlar bu frekanstan internete bağlanacak. Bu frekans ile teoride 1.4 Gbps hızlara ulaşılabiliyor. Gerçekte ise 300-1.000 Mbps (1 Gbps) hızlar elde ediliyor. Baz istasyonuna çok yakın mesafelerde ve bağlanan kişi sayısının az olması durumlarında 1.2 Gbps hız görülebilecek. Upload hızı ise ortalama 40-150 Mbps hızında olacak.
- 3.5 Ghz 80 Mhz Gerçek Download Hızı: 300-700 Mbps
- 3.5 Ghz 100 Mhz Gerçek Download Hızı: 400-1200 Mbps
- 3.5 Ghz 80 Mhz Gerçek Upload Hızı: 40-120 Mbps
- 3.5 Ghz 100 Mhz Gerçek Upload Hızı: 50-150 Mbps
5G ile kırsal alanlarda ne kadar hız alınacak?
700 MHz frekansı ile operatörler geniş alanda düşük hızlı 5G şebekesi verebilecek. Köyler, kırsal alanlar, zorlu coğrafyalar, dağlık alanlar gibi yerlerde daha az sayıda baz istasyonu ile ağ iletilecek. Bu frekansta teorik olarak 180 Mbps hız sunulurken gerçek kullanımda 40-100 Mbps hızlar verilebileceğini söyleyebiliriz. 3.5 Ghz frekansındaki gibi yüksek hızlar sunamasa da daha geniş çekim alanı ile öne çıkacak. Kırsal alanlarda donma, takılma olmadan 4K içerik tüketilebilecek.
- 700 Mhz 2×10 Mhz Gerçek Download Hızı: 40-100 Mbps
- 700 Mhz 2×10 Mhz Gerçek Upload Hızı: 10-25 Mbps
En hızlı 5G frekansı olan mmWave frekansı neden ihaleye açılmadı?
26 GHz ve üzeri frekanslar (diğer adıyla mmWave) teorik olarak 5-10 Gbps hızlarda internet sunuyor. Gerçek kullanımda ise 3 Gbps’e varan hızlar görülüyor. mmWave’in dezavantajlı yanı ise kapsama alanı çok düşük. Yalnızca birkaç yüz metrelik alanda sinyal iletebiliyor. Kalın duvarlardan ve yağmur, sis gibi atmosferik koşullardan etkileniyor. mmWave frekansını evlerde kullanabilmek için her 100 metrede bir baz istasyonu yerleştirilmesi gerekiyor. Bu da şehirlerde görüntü kirliliği ve radyasyon seviyesinde artışlara neden olacak. Operatörler için büyük maliyet artışına neden olacak. Günümüzde mmWave frekansı yalnızca stadyum, konser alanı, havaalanı gibi yerlerde kullanılıyor.
mmWave frekansına bağlanabilmek için telefonda mmWave desteği bulunması gerekiyor. Ülkemizdeki 5G’li modellerin yüzde 90’ında bu destek mevcut değil. ABD’de satılan iPhone modellerinde mmWave desteği bulunsa da ülkemizde satılan versiyonlarda mmWave desteği bulunmuyor.
Gerçek 5G ilerleyen yıllarda sunulacak
5G’nin çift bağlantı teknolojisi ile gerçek 5G hızları alabiliyoruz ancak saf 5G’ye göre bazı dezavantajları var. Örneğin saf 5G’de 10 ms civarı gecikme (latency) değerleri alınırken çift bağlantılı 5G’de 20-30 ms civarı gecikme yaşanıyor. Telefonun 4G ve 5G modemi aynı anda aktif tutulduğu için daha çok şarj harcıyor. Otonom araçlar, fabrikalar, uzaktan araç kontrolü, uzaktan ameliyat gibi ultra düşük gecikme ihtiyacı duyulan senaryolarda kullanılamıyor. 5G’nin ilk yıllarında 5G hızları elde edeceğiz ancak ultra düşük gecikmeli 5G için birkaç yıl daha beklememiz gerekecek.
